كودك آزاری در ایران

کودکان در سراسر دنیا همچنان مورد آزار و اذیت قرار می گیرند و آنچه در این میان موضوع را بغرنج تر می سازد ، عدم حمایت های قانونی از سوی سازمانها و دستگاههای حقوقی و قضایی است .
زینب پنج سال بیشتر ندارد و فقط به خاطر اینکه ، ناخواسته لباسش را خیس کرده ، نامادری چند جای بدن نحیف و لاغرش را داغ گذاشته و حالا در یکی از بیمارستانها بستری است...

محمد ، طاهر، صادق، لیلا و هزاران کودک دیگر همچون زینب و شاید بدتر از او مورد آزار و اذیت جسمی و روحی بزرگترهای خانه و خارج از خانه قرار می گیرند و کسی خبردار نمی شود !! 

کمتر روزی است که مطبوعات را ورق بزنیم و خبری از آزار و اذیت و شکنجه کودکان توسط والدین و غریبه ها را در صحفه حوادث نخوانیم !

متاسفانه به رغم وجود قوانین متقن و قوی برای جلوگیری از تضییع حقوق کودکان اما همچنان با صحنه ها و رخدادهایی در اقصی نقاط دنیا مواجه می شویم که یک روی آن " کودک آزاری " است 

تجاوز جنسی ، فروش اعضای بدن ، به کارگیری در توزیع مواد مخدر ، تکدی گری و صدها رفتار غیر اخلاقی و غیر قانونی دیگر که همگی متوجه شخصیت پاک کودکان است .

اما ، شاید بیشترین تضییع حقوق کودک در محیط خانه و از سوی بزرگترها اتفاق می افتد ، به گونه ای که ما نمی توانیم برای ادعای آن کاری صورت دهیم ، مگر زمانی که وضعیت به مرحله حاد و بحرانی می رسد و آنگاه قانون وارد عمل می شود که البته آن موقع کار از کار گذشته و کودک با رفتارهای بد خانواده مانوس شده و آرام گرفته است !

به گفته مددکاران اجتماعی ، برخی موانع حقوقی ، حمایت و پیگیری از کودکان آزار دیده را با سختی مواجه کرده و مددکاران در بسیاری از موارد به رغم مشاهده موارد کودک آزاری ، نمی توانند مداخله کنند .

فرار بچه ها از خانه که در مورد فرزندان پسر بیشتر و دختران کمتر اتفاق می افتد، گسترش اختلالات روانی همچون افسردگی ، اضطراب و ضعف اعتماد به نفس و همچنین گرایش به اعتیاد و افزایش بزهکاری در جامعه ، از جمله پیامدهای منفی کودک آزاری است که در دراز مدت باعث سلب اعتماد، رشد خشونت و پرخاشگری در جامعه می شود .

به اعتقاد جامعه شناسان ، امروزه بیشتر مردم به دلیل قرار گرفتن در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی از خانواده غافل شده اند ، در حالیکه برای ایجاد یک خانواده ایده آل باید به فکر تحکیم بنیان های آن بود و همچنین تقویت فرهنگ مشارکت جویی در فرزندان و فراهم نمودن یک محیط امن و بدون اضطراب توسط والدین می تواند تا حد زیادی به ریشه کن شدن آسیب های اجتماعی همچون کودک آزاری ، کمک کند. 

بیشترین کودک آزاری ها در خانواده هایی رخ می دهد که والدین و به خصوص پدر به افسردگی و بیماریهای حاد روانی مبتلا بوده و یا دارای سوء مصرف مواد هستند ، به طوریکه به دلیل عدم دسترسی به مواد در زمان نیاز و یا در اثر عوارض ناشی از سوء مصرف مواد ، خشم و عصبانیت حاصل از این مساله را در قالب آزار دادن کودک ، نشان می دهد.

پدر و مادری که در کودکی مورد سوء استفاده قرار گرفته اند ، بعدها از کودک آزاری به عنوان روش جبرانی استفاده می کنند ، در برخی موارد نیز عقب ماندگی ذهنی و جسمی کودک ، و مشکلات ناشی از این ضعف بهانه ای دیگر برای بروز کودک آزاری در برخی از والدین است ، همچنین در حلقه های پایین جامعه ، شرایط زندگی استرس آمیز ناشی از فقر منابع مادی و زندگی در محله های فقیر نشین در بروز این معضل بی تاثیر نیست .

بر اساس آمار سازمان بهزیستی در سال گذشته  ، 66 درصد کودک آزاری ها از سوی مردان اعمال می شود و دختران بیش از پسران در معرض کودک آزاری قرار می گیرند.

همچنین 25 درصد کودک آزاری ها در خانواده های طلاق اتفاق می افتد و این در حالی است که آمارها نشان می دهد 50 درصد والدین ایرانی معتقدند تنبیه برای کودک لازم است و 40 درصد والدین نیز به تنبیه بدنی گرایش دارند. 

بررسی ها در خصوص روابط میان خانواده و فرزندان نشان می دهد ، در مقابل یک مورد کودک آزاری که فاش می شود، حداقل 20 مورد دیگر پنهان می ماند .

اما ، واقعیت این است که هیچ مرجع و نهادی نمی تواند آمار دقیق و عینی از میزان کودک آزاری در کشور ارائه دهد و همین امر موجب شده این معضل به عنوان یک آسیب اجتماعی متولی خاصی در کشور نداشته باشد .

تحقیقات نشان می دهد بیش از 90 درصد کودک آزاری ها در محیط خانه اتفاق می افتد و این در حالی است که پدران با 5/48 درصد ، بالاترین و پس از آن مادران با 3/28 درصد در ردیف بعدی عوامل کودک آزاری جسمانی در خانواده های کودک آزار قرار دارند .

از سوی دیگر ، پژوهشی که بسال گذشته ر روی 585 کودک کار خیابانی در گروه سنی 6 تا 18 سال و به منظور اطلاع از وضعیت زندگی این کودکان صورت گرفته ، بیانگر این واقعیت تلخ است که بیش از 50 درصد این کودکان توسط اعضای خانواده و یا صاحبان کار خود ، در محل کار مورد سوء استفاده جنسی قرار می گیرند .